Bakım Hizmetleri Daire Başkanlığı

Bakım Hizmetleri Daire Bşk.

BAKIM HİZMETLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Başkan: Mustafa BİLİR

Tel:  705 50 55

Fax: 705 50 57

e-mail: bakimhizmetleri@aile.gov.tr

Okul Öncesi Çocuk Bakım Hizmetleri Birimi,

İlköğretim Çağı Çocuk Bakım Hizmetleri Birimi,

Ortaöğretim ve Üstü Çocuk Bakım Hizmetleri Birimi,

Bakım Standartları Geliştirme ve İzleme Birimi.

Öncelikle çocuğun aile içinde yetiştirilmesi ve desteklenmesi amacıyla aileyi eğitim, danışmanlık ve sosyal yardımlarla güçlendirmek; korunmaya, bakıma ve yardıma muhtaç çocuk, kadın, özürlü ve yaşlıların tespiti, bunların korunması, bakımı, yerleştirilmesi ve rehabilitasyonlarını sağlamak üzere gerekli hizmetleri yürütmek, bu hizmetler için gündüzlü ve yatılı sosyal hizmet kuruluşlarının açılması ve işletilmesi görevi 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına verilmiştir.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 81 İlde İl Müdürlükleri ve bağlı kuruluşları ile Ülkemizde korunmaya muhtaç çocuk, genç, yaşlı, özürlü kişi ve ailelere gündüzlü ve yatılı hizmet götüren en büyük ailedir.

Korunmaya muhtaç çocukların bakım ve korunmasına ilişkin işlemler 1983 tarihinde kabul edilen 2828 sayılı yasa ile yürütülmekte olup, 03.07.2005 tarihinde kabul edilen 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile de bakım, barınma ve danışmanlık tedbiri verilen çocuklar ile denetim tedbirine karar verilen çocuklar Genel Müdürlüğümüz görev alanı içine girmiştir.

2828 sayılı Kanununda;

Korunmaya muhtaç çocuk: 'Beden, ruh ve ahlak gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olup;

a) Ana veya babasız, ana babasız, 

b) Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan, 

c) Ana veya babası veya her ikisi tarafından terk edilen, 

d) Ana veya babası tarafından ihmal edilip, fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya uyuşturucu madde kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere karşı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuklar' olarak tanımlanmıştır.

5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanununda;

Korunma ihtiyacı olan çocuk: Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuk olarak tanımlanmıştır.

KORUNMA/TEDBİR KARARLARININ ALINMASI, SÜRESİ ve KALDIRILMASI

2828 Sayılı Kanununa Göre;

Korunmaya muhtaç çocukların araştırılıp-bulunması, durumlarının incelenmesi görevi İl Müdürlüklerinin sorumluluğundadır. Korunmaya muhtaç çocukların duyurulmasında;

a) Mahalli mülki amirler,

b) Sağlık kurum ve kuruluşları,

c) Köy muhtarları,

d) Genel kolluk kuvvetleri,

e) Belediye zabıta memurları görevlidir. Ayrıca, basın yayın organlarında çıkan haberler ihbar kabul edilir.

Bununla birlikte eğitim kuruluşları, sivil toplum örgütleri v.b. herkes korunma ihtiyacı olan çocuğun durumunu Genel Müdürlüğümüze bildirmekle görevlidirler.

İl Müdürlüklerinde görevli sosyal çalışmacı tarafından incelemesi yapılan ve korunma altına alınması uygun görülen çocuklara yetkili ve görevli mahkemeden korunma/tedbir kararı alınır ve öncelikle kendi ilinde değerlendirilir, yaş ve cinsiyetine uygun kuruluş bulunmaması halinde ise en yakın ildeki bir kuruluşa yerleştirilir. 

Korunma kararı genel olarak çocuk reşit olana kadar devam eder. Ancak bu karar, korunma/ tedbir kararına neden olan şartların ortadan kalkması halinde kurum yetkililerinin önerisi üzerine ilgili mahkemece çocuk reşit olmadan önce kaldırılabileceği gibi, reşit olduktan sonra da çocuğun rızası alınmak şartıyla devamı hususunda karar verilebilir. Reşit olduktan sonra korunma kararının devamı 2828 sayılı Kanunun 24. Maddesinde düzenlenmiş olup, aşağıda belirtilen şartlara bağlıdır; 

a) 18 yaşını tamamlamış olan korunmaya muhtaç çocuklardan;

1- Orta öğretime devam edenlerin 20 yaşına kadar,

2- Yüksek öğrenime devam edenlerin 25 yaşına kadar,

b) Öğrenime devam etmeyen 18 yaşını doldurmuş çocukların bir iş veya meslek sahibi edilerek kendi kendilerine yeterli olabilmelerinin sağlanması amacıyla 20 yaşına kadar, 

c) Bedensel, zihinsel ve ruhsal engelleri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda bulunan ve bu engellerinden dolayı çalışmayan çocukların korunma kararları uzatılabilir.

Bunlardan korunma kararı kalkmış, ancak tek başına yaşamını sürdüremeyecek durumda bulunan kız çocukları, Kurumca himaye olunur. Bu çocukların emek karşılığı iaşe, ibate ve harçlıkları Kurumca karşılanmak kaydıyla Kurum hizmetlerinde çalışmaları da sağlanabilir.

5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanununa Göre

Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararı Alınması

(1) Çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbir kararı; çocuğun anası, babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse, Genel Müdürlüğümüz ve Cumhuriyet savcısının istemi üzerine veya re'sen çocuk hâkimi tarafından alınabilir

(2) Tedbir kararı verilmeden önce çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılabilir.

(3) Tedbirin türü kararda gösterilir. Bir veya birden fazla tedbire karar verilebilir.

(4) Hâkim, hakkında koruyucu ve destekleyici tedbire karar verdiği çocuğun denetim altına alınmasına da karar verebilir.

(5) Hâkim, çocuğun gelişimini göz önünde bulundurarak koruyucu ve destekleyici tedbirin kaldırılmasına veya değiştirilmesine karar verebilir. Bu karar acele hâllerde, çocuğun bulunduğu yer hâkimi tarafından da verilebilir. Ancak bu durumda karar, önceki kararı alan hâkim veya mahkemeye bildirilir.

(6) Tedbirin uygulanması, on sekiz yaşın doldurulmasıyla kendiliğinden sona erer. Ancak hâkim, eğitim ve öğrenimine devam edebilmesi için ve rızası alınmak suretiyle tedbirin uygulanmasına belli bir süre daha devam edilmesine karar verebilir.

(7) Mahkeme, korunma ihtiyacı olan çocuk hakkında, koruyucu ve destekleyici tedbir kararının yanında 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre velayet, vesayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında da karar vermeye yetkilidir.

Acil Koruma/Tedbir Kararının Alınması ve Tedbirin Kaldırılması,

(1) Derhâl korunma altına alınmasını gerektiren bir durumun varlığı hâlinde çocuk, Genel Müdürlüğümüz tarafından bakım ve gözetim altına alındıktan sonra acil korunma kararının alınması için Kurum tarafından çocuğun Kuruma geldiği tarihten itibaren en geç beş gün içinde çocuk hâkimine müracaat edilir. Hâkim tarafından, üç gün içinde talep hakkında karar verilir. Hâkim, çocuğun bulunduğu yerin gizli tutulmasına ve gerektiğinde kişisel ilişkinin tesisine karar verebilir.

(2) Acil korunma kararı en fazla otuz günlük süre ile sınırlı olmak üzere verilebilir. Bu süre içinde Kurumca çocuk hakkında sosyal inceleme yapılır. Kurum, yaptığı inceleme sonucunda, tedbir kararı alınmasının gerekmediği sonucuna varırsa bu yöndeki görüşünü ve sağlayacağı hizmetleri hâkime bildirir. Çocuğun, ailesine teslim edilip edilmeyeceğine veya uygun görülen başkaca bir tedbire hâkim tarafından karar verilir.

(3) Kurum, çocuk hakkında tedbir kararı alınması gerektiği sonucuna varırsa hâkimden koruyucu ve destekleyici tedbir kararı verilmesini talep eder.

BAKIM HİZMETLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞININ GÖREVLERİ

a) 0 - 18 yaş grubunda olup haklarında korunma kararı ve/veya bakım tedbiri kararı alınmış olup kuruluş bakımında bulunan çocukların korunması, bakımı, eğitimi, bir iş ve meslek sahibi yapılarak topluma yararlı bireyler hâline getirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları yapmak/yaptırmak, izlemek ve koordine etmek.

b) 0-18 yaş korunmaya, bakıma ve yardıma muhtaç çocuk tespiti, bunların korunması, bakımı, yetiştirilmesi ve rehabilitasyonlarını sağlamak üzere gerekli hizmetleri yürütmek, bu hizmetler için çocuk evleri, sevgi evleri, çocuk yuvaları, yetiştirme yurtları gibi sosyal hizmet kuruluşları kurmak ve işletmek.

c) 0 - 18 yaş korunmaya muhtaç çocukların bakılıp, yetiştirilmesine yönelik hizmetlerin oluşturulmasını ve uygun kuruluşların ülkenin ihtiyaç duyulan bölgelerinde açılmasını sağlamak,  kuruluş bakımı standartlarını belirlemek ve geliştirmek, Bakanlığa bağlı Kuruluş açma, kapatma, kapasite değişikliği vb. talepleri değerlendirmek ve buna ilişkin işlemleri yapmak.

ç) Diğer ülke vatandaşı olup, doğal afetler, göç, savaş vb. nedenlerle korunmaya muhtaç duruma gelen çocuklar için ulusal ve uluslararası mevzuata uygun olarak imkânlar ölçüsünde Ülke içinde ve/veya dışında (yerinde) koruma ve bakım tedbirleri alıp, mevcut kuruluşları düzenleme, kuruluş açma, personel görevlendirme vb. hizmet için gerekli çalışmaları yapmak.

d) Yeni açılacak kuruluşların tefriş, onarım ve özel hizmet alımı personeli ile araç kiralanmasının planlanmasını ilgili birimlerle birlikte yapmak, onaylarını almak ve yazışmalarını takip etmek.

e) Korunmaya muhtaç çocuklara hizmet verecek kuruluşların geliştirilmesine, işletilmesine yönelik plan ve programları hazırlamak, yeni projeler için ihtiyaç programı tespit etmek, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak.

f) Kuruluşlarda uygulanacak bakım, koruma ve geliştirme hizmetlerinin usul, ilke ve esaslarını belirlemek.

g) Terk edilen ya da kaybolduktan sonra kolluk birimleri ya da vatandaşlarca bulunan çocukların, ilgili daire ile işbirliği yaparak durumlarına uygun aile ya da sosyal hizmet kuruluşlarına yerleştirilmesini sağlamak ve takip etmek.

ğ) Çocuk hizmetleri ile ilgili olarak Bakanlığa bağlı kuruluşlardaki bakım koruma ve geliştirme hizmetlerinin sürekli gelişimini sağlamak üzere plan ve programlar hazırlamak, uygulamaları takip etmek.

h) Çocukların ihtiyaçları doğrultusunda yeni hizmet modelleri geliştirmeye yönelik inceleme ve araştırmalar yapmak veya yaptırmak,  projeler hazırlamak ve yapılan çalışmaları izlemek ve değerlendirmek.

ı) Personelin mesleki gelişimini ve becerilerini artırmak üzere ihtiyaç duyulan hizmet içi eğitim konularını belirlemek, gerek görülmesi halinde programlarını oluşturmak, ilgili birimlerle birlikte uygulamak, uygulanmasını izlemek ve rehberlik etmek.

i) Bakım ve koruma hizmetlerinin kalitesini yükseltmek için kuruluşların ihtiyaçları doğrultusunda uygulayacağı uygulama rehberi dokümanları hazırlamak ve kullanımını sağlamak,

j) Korunmaya muhtaç çocukların tespiti ve uygun kuruluşlara yerleştirilmelerine ilişkin çalışmaları yürütmek, haklarında korunma / bakım tedbiri kararı alınmış çocukların aile, kardeş, öğrenim ve sağlık durumları değerlendirilerek imkân dâhilinde öncelikle bulundukları ilde uygun kuruluşlara alınması, koruma, bakım ve eğitimlerinin sağlanması, gerektiğinde iller arası tertip, nakil ve benzeri çalışmaların yürütülmesini sağlamak,

k) Korunma altına alınan ve/veya bakım tedbiri kararı verilen çocukların ve ailelerinin izlenerek, korunmayı gerektiren koşulların devam edip etmediğinin belirlenmesi ile ilgili çalışmaları koordine etmek.

l) Kuruluşlarda korunan çocukların demokratik değerlere sahip bireyler olarak hayata atılabilmeleri yönünde, kuruluş yönetimine katılmaları ile ilgili çalışmaları takip etmek ve rehberlik yapmak.

m) Özel durumları ve gereksinimleri olan çocuklar için yeni hizmet modelleri (çocuk evleri, sosyal rehabilitasyon merkezleri vb.) planlamak ve geliştirmek.

n) Mevcut kuruluşların denetim ve rehberliğini yaparak,  uygulama sonuçlarını karşılaştırmak, ihtiyaç ve sorunlarını belirlemek, çözümü yönünde rehberlik yapmak.

BAKIM HİZMETLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA BAĞLI OLARAK HİZMET VEREN  BİRİMLER

ÇOCUK YUVALARI

0-12 yaş arası korunmaya muhtaç çocukların, bedensel, eğitsel, psiko-sosyal gelişimlerini, sağlıklı bir kişilik ve iyi alışkanlıklar kazanmalarını sağlamakla görevli ve yükümlü yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır. Gerekli durumlarda 12 yaşını bitirmiş korunmaya muhtaç kız çocukları da yuvalarda bakılabilmektedir.

YETİŞTİRME YURTLARI

13–18 yaş arası korunmaya muhtaç çocukları korumak, bakmak ve bir iş veya meslek sahibi edilmeleri ve topluma yararlı kişiler olarak yetiştirilmelerini sağlamakla görevli ve yükümlü olan yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır.

ÇOCUK EVLERİ SİTESİ(SEVGİ EVLERİ)

Çocuğun sağlıklı gelişimi ancak bir aile yanında mümkün olabileceği ilkesinden hareketle Genel Müdürlüğümüzce korunmaya muhtaç çocukların öncelikle öz ailesi yanında bakımı bu mümkün değilse Koruyucu Aile, Evlat Edindirme ve Sosyal Ekonomik Destek hizmetinden yararlandırılması ilkesi benimsenmiştir. Fakat alınabilecek bu tedbirlerin çözüm üretmemesi durumunda en son çare olarak kuruluş bakımı hizmeti tercih edilmektedir. Kuruluş bakımı Ülkemizde çok sayıda çocuğun bir çatı altında toplandığı toplu bakım modelidir. Her ne kadar kuruluşlar ev ortamına yakın tefriş edilmeye başlanmış ise de yeterli olamamaktadır. Son dönemde Genel Müdürlüğümüzce yeni model arayışına gidilerek farklı hizmet modellerinin devreye sokulması ve bu yönde yeni kuruluşlar açılmasına yönelik planlamalar yapılmaktadır. Bu planlamalar arasında çok önemli bir yere sahip olan Çocuk Evleri Sitesi ile kuruluş bakımı yerine daha küçük birimlerde, aile ortamına benzer yapılar içerisinde çocukların yetiştirilebileceği küçük müstakil binalardan oluşturulan site içerisinde bakımının sağlanmasıdır.

Çocuk Evleri Sitesi 10-12 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel gereksinimlerinin karşılanabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan yetiştirilebilecekleri, aile ortamına benzer yapılar ve ilişki sistemi içinde çocukların yetişebileceği kuruluşların yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar büyük bir hızla sürdürülmektedir. Aile ortamı şeklinde düzenlenmiş çocuk evleri, az sayıda personel tarafından sürekli ve değişmeyen hizmetin sağlanması ile çocuklarda temel güven duygusunu kazandırmakta, sağlam ve tutarlı davranış özelliği ile olası kişilik ve davranış bozukluklarını en aza indirmektedir.

Çocuk Evleri Sitesi ,Genel Müdürlüğümüz Bakım Hizmetleri Dairesi Başkanlığı koordinesinde yürütülmektedir.

ÇOCUK EVLERİ

Toplumumuzun sosyal, ekonomik ve kültürel yapısındaki değişim sürecine (son yıllarda yaşanılan gelir dağılımındaki dengesizlik, işsizlik oranının artması, köyden kente göçle birlikte sosyal ve ekonomik sorunlarda artış) paralel korunmaya muhtaç çocuk sayısındaki artış ,muhtaç çocuklara verilen kurum bakımı hizmetinin tekrar yapılandırılması ihtiyacını beraberinde getirmiştir.

Hızla gelişen ve Avrupa Birliği'ne katılarak toplum refahının yükseltilmesini hedefleyen Ülkemizin bu amaçları doğrultusunda Genel Müdürlük olarak kendi hizmet politikamızı yeniden gözden geçirmek gerekliliği doğmuştur. Bu nedenle korunmaya muhtaç çocuklar alanında halen hizmet verdiğimiz toplu yaşanılan kuruluşlar yerine çocuk evi adı altında en çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel gereksinimlerinin karşılanabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan çocukların kendine güvenli, geleceğe güvenle bakabilen, kendisini buna azami düzeyde hazırlayan ve gelecek kaygısını en aza indirgemiş, arkadaşlık, komşuluk ve mahalle gibi kavramları doyasıya yaşayarak öğrenebilecek, toplumla iç içe ve toplumun gerçeklerini bilerek ayakları üstüne basabilen bir gençlik yetiştirmek amacıyla yeni bir bakım modeli yaygınlaştırılmaya başlanmıştır.

Bu anlamda hayata geçirilen ve çocuğun yüksek yararı açısından gerekli olan 'Çocuk Evleri' ile; her ilin sosyal-kültürel ve fiziksel yapısı, çocuk yetiştirmeye uygun bölgelerinde, tercihen il merkezinde, okullara ve hastanelere yakın bağış olarak alınan ve özellikle lojman olarak kullanılan apartman dairesi veya müstakil dairelerde 0-18 yaş grubu 6 - 8 çocuğun bir ev ortamı yaratılarak korunma ve bakım altına alınan çocukların bedensel ve psiko-sosyal gelişimlerinin, eğitimlerinin ve bir meslek sahibi olarak topluma yararlı kişiler olarak yetiştirilmelerinin sağlaması hedeflenmiştir.

İlk çocuk evi Ankara İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı Çevre Eğitim Sağlık Sosyal Yardımlaşma Vakfı ile işbirliği protokolü ile 2000 yılında Ankara İlinde açılmıştır.

Uygulamanın son derece başarılı olması, sağlıklı, kendine güvenli, kendisiyle barışık çocuklarımızın yetişmesi sonucu bu hizmet 2005 yılı içerisinde yaygınlaştırılmaya başlamıştır.

Çocuk Evleri; Genel Müdürlüğümüz Bakım Hizmetleri Dairesi Başkanlığı koordinesinde yürütülmektedir

FİZİKİ KOŞULLAR

2005 yılında uygulamaya konulan ” Aile Yanında Destek ve Aileye Dönüş Projesi “kapsamında kuruluşlarda fiilen kalan çocuk sayılarında önemli ölçüde düşüş sağlanmıştır. Genel Müdürlüğümüzce, son yıllarda çocuk yuvalarımızın toplu bakım modelinden uzaklaştırılması için yatak odalarında ranzadan, tek kişilik yataklara geçilmiştir. Kuruluş kapasiteleri düşürülerek odalarda kalan çocuk sayıları da 10-15’ten, olanaklar ölçüsünde ve kuruluşun yapısına göre 2-4 kişilik odalar haline dönüştürülüp, odalarda ahşap yataklar, elbise dolapları, ayna, resimler asılarak sıcak ve samimi bir ortam sağlanmasına çalışılmaktadır.

Bu kapsamda mevcut kuruluşlar iç düzenlemeler ile küçük gruplara bölünerek ev ortamına yakın üniteler oluşturulmuştur. Bu şekilde çocuklarımızın dinlenebilecekleri, televizyon seyredip, ders çalışabilecekleri çok amaçlı bölümler oluşturulmuş; bu düzenlemeler yapılırken yuvaların çocukların evi olduğu gerçeğinden hareket ederek; rahat, donanımlı, yaş durumlarına uygun tefriş edilmiş mekânlar oluşturulmuştur. Çocuklarımızın uygulama yaparak yemek yapmayı öğrenebilecekleri uygulama mutfakları oluşturulmuştur. Tüm kuruluşlarımızda bilgisayar sınıfları oluşturulmuş çocuklarımızın bilgi ve teknolojiden yararlanmasına olanak sağlanmıştır.

Bahçe düzenlemesi yapılırken olanaklar ölçüsünde oyun bahçeleri, yeşil alanlar, kum havuzları, basket veya futbol sahaları düzenlenmiştir. Özellikle kış aylarının yoğun geçtiği illerde çocuklarımızın bina içinde oyun oynayabilecekleri veya boş zamanlarını değerlendirebilecekleri kış bahçeleri oluşturulmuştur.

Kuruluşlarımızda her 8 çocuk için bir bakım elemanı istihdam edilmekte bu personel çocukların yalnızca bakımından sorumlu olup, temizlik hizmeti ayrıştırılmıştır. Kız Meslek Lisesi Çocuk Gelişimi Bölümü mezunları veya lise mezunu olup, çocuk bakımı konusunda sertifika programına tabi tutulan kişiler arasından seçilmekte, süreç içerisinde çeşitli eğitim programları ile desteklenmektedir.

PROJE, ARAŞTIRMA VE FAALİYETLER                                                                                

Minimum Standartlar İzleme ve Değerlendirme Sistemi

2005-2008 yılları arasında UNICEF'le işbirliği içinde ve Avrupa Birliği'nin desteğiyle yürüttüğü "Türkiye'de Çocuklar için İyi Yönetişim, Koruma ve Adalete Doğru" (Önce Çocuklar) projesi kapsamında, Ebeveyn Bakımından Yoksun Çocuklar İçin Minimum Standartlar, Ebeveyn bakımından yoksun çocuklara bakım, eğitim, koruma ve gözetim hizmeti sunan tüm kurumların katılımıyla Türkiye'ye uyarlanmıştır. Genel Müdürlüğümüz hizmet alanı kapsamında koruma/bakım tedbir kararlı çocuklara sunulan aile odaklı bakım hizmetleri başta olmak üzere kuruluş bakım, rehabilitasyon ve bakım sonrası izleme süreçlerini mesleki uygulama, kişisel bakım, kaynaklar, yönetim ve personel başlığı altında 28 standart kapsamında birey bazlı izleme raporlama ve puanlama imkanı tanıyan “Minimum Standartlar İzleme ve Değerlendirme Yazılım Programına İlişkin Sistem” in kullanımı ve yaygınlaştırılması çalışmaları yapılmıştır.   

Öz Değerlendirme Projesi

Öz değerlendirme Projesi Bakanlığımız Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün koordinasyonu, İç Denetim Birimi Başkanlığının danışmanlığı ve UNICEF’in teknik desteği ile yürütülmüştür.

UNICEF tarafından belirlenen Dr. Ian Milligan ve Ronnie Hill isimli iki yabancı uzman tarafından proje ekibine danışmanlık sağlanmıştır.

Öz değerlendirme, çocuk kuruluşları yöneticileri tarafından, çocuk bakım hizmetleri alanındaki kalite hedeflerine ulaşma yeterliliğinin, minimum standartlar  temel alınarak geliştirilen hedefler ve kriterler çerçevesinde, çocukların, ailelerin, çalışanların ve diğer paydaşların katılımı ile değerlendirilmesidir.

Proje sonucunda, çocuk bakım hizmetleri alanında çalışan yöneticilerin, belirlenmiş kalite göstergeleri doğrultusunda, kendi hizmetlerini değerlendirmelerine yönelik bir araç olan “Öz Değerlendirme” sistemine ilişkin Uygulama Rehberi oluşturulmuştur.

Öz değerlendirme Rehberi ile çocuk bakım hizmetlerinin kalitesini artırmak ve hizmetten yararlanan çocukların refahına katkı sağlamak üzere bir öz değerlendirme çerçevesi sunulmaktadır.

 Bu çerçeve aynı zamanda;

•           Çocuk bakım hizmetleri alanında hedeflerin gerçekleştirilmesini engelleyebilecek risklerin belirlenmesi ve yönetilmesi,

•           Geliştirilmesi gereken alanların belirlenmesi,

•           İyi uygulamaların da ortaya konulması ve yaygınlaştırılması,

•           Hizmetlerin çocuklara ilişkin sonuçlarının değerlendirilmesi,

•           Çocuklar, aileleri ve çalışanların hizmet sunum süreçlerinin gelişimine aktif katılımının sağlanması,

•           Hizmetlere ilişkin hesap verme sorumluluğunun yerine getirilmesi,

•           Çocuk kuruluşlarına ilişkin denetimlerin etkinliğinin artırılması konularında da önemli katkılar sağlayacaktır.

Bakanlığımıza bağlı 6 yaş ve üzeri çocuklara hizmet verilen Çocuk Evleri Sitesi( Sevgi Evleri), Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezleri ve Çocuk Evleri, Koruma Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri, Bakım ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezleri ve Çocuk Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Birimlerinin öz değerlendirme kapsamına alınmış olup UNİCEF’in desteği ile eğitici eğitimleri verilmiştir.

Çocuk Destek ve Gelişim  Programı 

Çocuk Evleri, Çocuk Evleri Sitesi, Yetiştirme Yurtları ve Çocuk Yuvalarında korunma ve bakım altında bulunan çocukların ihtiyaçları doğrultusunda oluşturulacak modüllerin belirlenmesi, eğitimlerin standartlaştırılması, değişen şartlara göre kendini yenileyebilen, müdahale yöntemlerini de içeren bir modüler sistem oluşturulması amacıyla “Çocuk Destek ve Gelişim Programının” oluşturulmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Bu kapsamda yapılan çalışmalar sonucunda Bireysel Risk Değerlendirme Formu (BİRDEF), Destekleyici Ortam, Grup Çalışmaları, Krize Müdahale başlıkları altında modüller oluşturulmuştur. Bu modüller ile;

•           Çocukların gelişimsel özelliklerine göre risk, ihtiyaç ve sorunlarını saptayacak değerlendirme araçları geliştirilmiştir.

•           Çocukların gelişim dönemlerine göre edinmeleri gereken beceriler (sosyal, duygusal, bilişsel vb.) saptanılarak, buna uygun bireysel ve grup çalışmalarının formatı ve içeriği hazırlanmıştır.

•           Özel durumlarda yapılması gerekenler belirlenerek kılavuz hazırlanmıştır (örneğin çocuk evine/çocuk evi sitesine geç gelme, ders çalışmama, özel gereksinimli çocukların durumları, akranlarla olumsuz ilişkiler, akran zorbalığı, psikiyatrik problemler, uyum problemleri, zararlı maddelerin kullanımına karşı koruyucu ve önleyici yaklaşımlar, izinsiz eşya kullanımı vb.).

•           Çocukların ailelerine rehberlik ve danışmanlık edecek şekilde edinilmesi gereken tüm bilgi ve becerilerin kazandırılması, kriz durumların yönetilmesi gibi durumlara yönelik çalışmalara yer verilmiştir.

•           Toplu bakımın olumsuzluklarını engellenmeye çalışılacak, çocukların aidiyet duygularını geliştirip toplumla uyumlu olma sürecini hızlandırılması noktasında gerekli profesyonel çalışmaların yapılması sağlanacaktır.